Thursday, April 20, 2017

नूतनप्राथमिककक्ष्या लोट्लकारः

आगामि मासे नूतनप्राथमिकक्ष्या भविश्यति ( वर्तते)
तन्न्निमित्तम् (तस्य निमित्तम् ) सर्वविधसन्नाहाः कुर्वताम्
ज्योति दीपालि च करपत्राणि मुद्रनं कामयेते | अतः युवां कुर्वाथाम् |
कोदै कथां कामयते अतः त्वम् कथां ब्रूष्व ।
अपर्ण पाठनं कामयते अतः पाठं शिक्ष्यतां ।
विनोदः श्रीनिवासः च छात्राणाम् उपस्तिथिम् ईक्षेताम् ।
द्वितीये दिने अपि यूयं पद्यध्वम् ।
भोजनानन्तरं छात्राः निद्रालवः भविश्यन्ति अतः छात्रान् चायेन कफीपानीयेन च उपकुर्वताम् ।
अन्ते नाटक समये छात्रान् आलोकन्ताम् । यूयं नाटकानि इक्षध्वम् ।
एतस्य कार्यक्रमस्य परिपालन समये अहम् वर्ते किम्?

Thursday, April 13, 2017

द्वौ अम्भसि निवेष्टव्यौ

द्वौ अम्भसि निवेष्टव्यौ गले बद्ध्वा दृढां शिलाम् |
धनवन्तमदातारं दरिद्रं चातपस्विनम् |

अयं श्लोक: महाभारते अस्ति | सुभाषितकार: एतादृशाभ्यां द्वाभ्यां जनाभ्यां बहु द्वेष्टि | प्रथमम्  धनवान्  य: धनम् न दत्ते | द्वितीयम् दरिद्र: य: न यतते न तपते च | तादृशौ जनौ भूमीभाराय एव | तयो: किमपि प्रयोजनम् नास्ति |

सुभाषितकार: भाषते तादृशौ जनौ जगति मा वर्तेताम् | यदि भवन्त: तौ ईक्षन्तां तर्हि तेषां गलेषु दृढां शिलां बाधयन्ताम् | अम्भसि तौ निवेशन्ताम् च यत: तौ न उपप्लवेताम् \ विप्लवेताम् |      

Wednesday, April 12, 2017

सन्क्षेपरामयणं

एकस्मिन् सुदिने जनकमहाराजः हलति | तत् समये सीतां भुम्याः लभते।
धनुशः यागस्य समये रमः लक्ष्मणविश्वामित्राभ्यां सह जनकापुरिं पद्यते |
प्रातः काले उद्यानवने रामः सितां ईक्ष्यते रमते च|
रामः धनुषः भङ्गं क्रुत्वा सितां परिणयति |
मन्ड्वि भरतं , ऋतुकिर्ति: शत्रुघ्नं ऊर्मिल लक्ष्मनं च परिनयन्ति ।
रामः सिता च सर्वान् वन्देते
जनकः दशरथः च सुखिनः भवन्तु इति कामयेते।
परन्तु तदनन्तरम् सर्वस्मिन् समये तौ कष्टान् सहेते |
रामः राज्यपरिपालनं कुरुते इति दशरथः मन्यते परन्तु रामः वनं गच्छतु इति कैकेयि कामयते |
रामः वनं अयते।
रावणः सितायाः अपहरणं कुरुते । रामः रावणं मृगयते ,स्पर्धते मारयति च।
अनन्तरं रामः सितां शङ्कते , सिता अरण्यं पुनः अयते |

तदनन्तरम् रामः लवकुशाभ्यां रज्यपरिपालनं दधते। तदनन्तरम् रामः लवकुशां रज्यपरिपालनं दधते। सीतया सह वैकुन्टं अयते।

Saturday, April 8, 2017

आत्मनेपदि - दशवाक्याणि

वन्यप्राणिसंरक्षणा स्थले वन्यप्रणिनः म्रुगयन्त् । जनाः कार्यानेशु स्तित्वा प्राणिनः निरीक्षन्ते ।
क्रीडाङ्गने बालकाः कन्दुकक्रीडायां स्पर्धन्ते । ते जेतुं यतन्ते । गणः विजयं प्राप्नोति चेत् मोदते ।जनाः आलोकन्ते श्लाघन्ते च ।
विपक्षः  पराजयते अथः  खिद्यते  | 
अद्य सखी  मम ग्रुहं आगच्छति इति अहम् ऊहे|
आवां गृहभ्यासानन्तरं दूरदर्शनं पश्यव इति उहावहे ।
बालिकाः यत् अद्य विद्यालयस्य विरामः अस्ति अतः आपणान् गच्छामः इति प्रर्थयन्ते ।
ग्रीष्म काले उष्णं अस्ति अतः शरीरं स्विध्यते ।