Sunday, June 11, 2017

दन्त चिकित्सलयस्य दर्शनं - june 6th 2017

अहं गत गुरुवासरे दन्तचिकित्सालयं अगच्छम्
अनुवैद्या माम् एके (एकस्मिन् )प्रकोष्ठे उपविश्य (उपवेश्य) " चिकित्सिका आगच्छति " इति उक्त्वा अपद्यत |
तत्र चिकित्सिकायाः प्रकोष्ठे स्तित्वा निरीक्शित्वा (प्रतीक्ष्या) नीरस: अन्वभवम्
दूरवाणीं ग्रुहित्वा क्यन्डि क्रश् खेलनंम् अक्रीडम्
च अपि ( तावता) चिकित्सिका ना आगच्छत् ।
बलकौ (बालकयोः) कृते अहं सन्स्क्रुतं इति तन्त्रं दूरवान्याम् अस्थापयम्
तत् तन्त्रं उद्घाट्या अहम् क्रीडनं (क्रीडस्य )आरम्भं अकरवम्
तत् समये अनुवैद्या पुनः आगत्य "किम् करोति किम् क्रीडति "इति अप्रुचत् ।
अहम् प्रत्युत्तरम् अवदत् यत् एतत् स्थले अहम् बहु कालं यापयामि अतः अहम् एकां नूतनां भाषां ज्ञतुम् प्रयत्नं करोमि ।
अनुवैद्या चिकित्सिकायाः समीपं गत्वा वदति यत् सा बहुकालात् प्रतीक्ष्यां अकोरोत् ,सा स्वयं एव स्वस्य उपरि भाशायां शिक्षनं करोति (भाषां शिक्षयति )
चिकित्सिका भारत देशस्य युवतिः |भारतदेशात् आगतवति । सा तेलुगु हिन्दि ओरिय इत्यादि भाशाः जानाति ।
चिकित्सिका : आगत्या " किम् भो क्ष्म्यताम् विलम्बः जात:, का भाषा ज्ञतुम् इच्छति" ।
अहं : संस्क्रुतं
चिकित्सिका : "संस्क्रुतं किम्? संस्क्रुतं दैनिक भाशा किम्? जनाः वदन्ति किम्? अहम् तत् भाषा केवलम् पुस्तके अस्ति इति चिन्तयमि" 
अहम् विस्मिता आसीत् ।
मम मुखे सा औशधम् दत्वा सा अनुवैद्यया सह अवदत्  सन्स्क्रुतम् प्रचीन भाष ग्रन्थाः वेदाः संस्क्रिते अस्ति

अनुवैद्या अवदत् " यदि प्रचीना भषा अस्ति चेत् केन सह सम्भाशनं करोति"
अहं - मम गृहे प्रचीना जनाः नास्ति , परन्तु मम कुटुम्ब सदस्येन सह अहम् सम्भाषनं करोमि । वर्गः प्रचलति, सह छात्रैः अहम् वदमि
चिकित्सिका - वर्गः प्रचलति किम् ? ग्रुहे के के वदन्ति
अहं- स्रिधर्रः बालकौ च वदन्ति
चिकित्सिका-बालकौ अपि किम् ? तौ अपि जानीतः किम्? तौ इच्छतः किम्?
अहं-आम् तौ अपि शिक्षनं प्रप्नुतः |तौ इच्छतः|
चिकित्सिका-ओह् । अहम् परमविस्मिता अस्ति |

परन्तु तत्र अहम् एव परमविस्मिता अभवत् । चिकित्सिका बुद्दिमतिः अस्ति । सा कथं अचिन्तयत् भाषा केवल्ं पुस्तके अस्ति दैनिक भाषा नास्ति इति

Monday, June 5, 2017

samudra teeram may 30

  1. ह्यह् वातावरणं ऊष्णं आसीत् ।समुद्र तीरे जनाः स्तित्वा शीतलानि पनियानि पीत्वा अकामयन्त ।
  2. यद्यपि जलम् शीतलं अस्ति तथापि बालकाः स्मित्वा जले कूर्दित्वा कम्पित्वा अमोदन्त |
  3. कतिचन जनाः पत्तुम् अकामयन्त ।
  4. कतिचन पटितुम् अयतन्त ।
  5. कतिचन जनाः सुन्दरानि द्रुश्यानि ईक्षित्वा अमोदन्त
  6. बालकाः प्रौढाः च आकशे वाताटान् अडाययन्
  7. यदा वाताटस्य नाशः अभवत् तदा बालकः किन्चित् कालं एव अखिद्यत । क्षाणन्तरे स्मित्व जले अकुर्दत ।
  8. एतानि द्रुश्यानि लोकित्वा अहं अपि अमोदे

Friday, May 26, 2017

लभेत सिकतासु तैलमपि यत्नतः पीडयन्

लभेत सिकतासु तैलमपि यत्नतः पीडयन्
पिबेच्च मृगतृष्णिकासु सलिलं पिपासर्दितः ॥
कदाचिदपि पर्यटन् शशविषाणमासादयेत्
न तु प्रतिनिविष्टमूर्खजनचित्तमाराधयेत् ॥

यदि त्वं बहुप्रयासेन सिकतां पिनष्टि तर्हि प्राय: तासु तैलं लभेथा: |
पिपासया त्रस्तौ सति युवां प्राय: मृगजलात् अपि सलिलं पिबेयाथाम् |
पर्यटन्तौ जनौ कदाचित् शशकस्य शृङ्गं अपि वीक्ष्येयाताम् |
किन्तु ये जना: मूर्खताया: प्रति निविष्टा: तेषां चित्तं यूयं कदापि न परिवर्तेध्वम् |
अत: तादृशा: प्रयत्ना: आवा: मा क्रियेवहि एव |



Saturday, May 20, 2017

वृद्धकुमारीवाक्यन्याय:

वृद्धकुमारीवाक्यन्याय:

कदाचित् कोपि अविवाहिता वृद्धा इन्द्रात् एकं वरदानं अलभत  | स: वररूपेण व्यज्ञापयत यत् पुत्रा मे बहुक्षीरघृतमोदनं काञ्चनपात्र्यां भुञ्जीरन् | पश्यन्तु एकेन एव वरेण सा किं किं लभेत | प्रथमं कोपि तया सह विवाहं कुर्यात | तदनन्तरं तस्या: पुत्रा: जायेरन् |  तस्या: गृहे बहव्य: धेनव: वर्तेरन् | तासां दुग्धं च घृतं च कदापि मा क्षयेताम् | धनं च धान्यं च विपुलानि वर्तेताम् | तर्हि तस्य पुत्रा: सुवर्णपात्रेभ्य: \ पात्रेषु बहुक्षीरघृतमोदनं भुञ्जीरन् | सा तं  वरं अलभत वा न वा इति वयं न जानीम: | परन्तु तादृश कोपि एकेन उक्तेन वाक्येन एव बह्वी: अनुक्ता: इच्छा: प्रदर्शयति तत्र वृद्धकुमारीवाक्यन्याय: इति उच्यते |

Tuesday, May 16, 2017

घटं भिन्द्यात् पटं छिन्द्यात्

घटं भिन्द्यात् पटं छिन्द्यात् कुर्यात् रासभारोहणम् |
येन केन प्रकारेण प्रसिद्ध: पुरुषो भवेत् |
गुणिन: जना: तेषां गुणवैशिष्ठेन प्रसिद्धा: भवन्ति | किमपि वैशिष्ठं नास्ति चेत् सहसा प्रसिद्धिं न प्राप्नुयात् | प्रसिद्धिं इच्छन्तौ सामान्यजन: मूर्खजन: च किमपि अविवेकं कार्यं अपि कुर्याताम् | यथा कोपि घटं भिन्द्यात् | अन्य: कोपि धारितं वस्त्रं छिन्द्यात् | केऽपि गर्दभारोहणम् अपि कुर्यु: | येन केन प्रकारेण अहं इतरजनानां चित्तं आकर्षयेम् इति ते चिन्तयन्ति | सुभाषितकार: सूचयति तादृशै: कार्यै: जना: कुप्रसिद्धिं एव प्राप्नुयु: | वयं यदि साधुकर्माणि कुर्याम  तर्हि सुप्रसिद्धिं प्राप्तुं शक्नुयाम | अत: यूयं दानकर्मणा वा सेवाकर्मणा वा सुप्रसिद्धिं प्राप्नुयात |

Tuesday, May 9, 2017

२०५०

२०५०

२०५० तमे वर्षे अस्माकं जीवनं कथं विद्यिष्यते? जनानाम् त्रीणिचतुर्थांश: नगरेषु  वर्तिष्यन्ते | कृषिवला: ग्रामेभ्य: प्रस्थास्यन्ते नगराणि अयिष्यन्ते च | नगरेषु उन्नतेषु भवनेषु सस्यानि वर्धिष्यन्ते | हे अपर्णे त्वं च राहुल: च तत्र अपर्युषितम्\अभिनवं\अयातयामं शाकानि निरन्तरं लभिष्येथे| 

कल्पना श्रीधरमहोदय: च यदि "किं भोजनं" इति उहिष्येते तर्हि यन्त्रमानव: अनेके पर्याया: भाषिष्यते | इष्टभोजनम्  पक्त्वा तौ निमन्त्रयिष्यते |

पूर्णतया स्वयंचलितानि वाहनानि इतस्तत: डयिष्यन्ते | वाहनेन अपघातस्य शक्यता अतिन्यूनम् विद्दिष्यते | अहं दीपाली च द्विचक्रिकया महामार्गेभ्य: अपि मोदेन भ्रमणम् करिष्यावहे |

कोदेयि,  त्वं च तव गुरुबान्धवा: च तव गुरुमाताया: सचेतनप्रतिकृतिम् आलोकयिष्यध्वे तया सह चिन्तनम् करिष्यध्वे च |  
 वासुकिमहोदयस्य सचेतनप्रतिकृति संस्कृतम् शिक्षिष्यते | विनोद: विरामकाले अवकाशयानेन भ्रमन् संस्कृतं अधीष्यते |  
 आकाश: बहुतांशेन सौर-ऊर्जा-पटेन वरिष्यन्ते | तेन ऊर्जा जायिष्यते अपि तु  स: जनान् अतिनीलकिरणात् त्रायिष्यते | रात्रौ पटस्य पिधानं कृत्वा वयम् आकाशे चन्द्रतारकान् ईक्षिष्यामहे |


Thursday, April 20, 2017

नूतनप्राथमिककक्ष्या लोट्लकारः

आगामि मासे नूतनप्राथमिकक्ष्या भविश्यति ( वर्तते)
तन्न्निमित्तम् (तस्य निमित्तम् ) सर्वविधसन्नाहाः कुर्वताम्
ज्योति दीपालि च करपत्राणि मुद्रनं कामयेते | अतः युवां कुर्वाथाम् |
कोदै कथां कामयते अतः त्वम् कथां ब्रूष्व ।
अपर्ण पाठनं कामयते अतः पाठं शिक्ष्यतां ।
विनोदः श्रीनिवासः च छात्राणाम् उपस्तिथिम् ईक्षेताम् ।
द्वितीये दिने अपि यूयं पद्यध्वम् ।
भोजनानन्तरं छात्राः निद्रालवः भविश्यन्ति अतः छात्रान् चायेन कफीपानीयेन च उपकुर्वताम् ।
अन्ते नाटक समये छात्रान् आलोकन्ताम् । यूयं नाटकानि इक्षध्वम् ।
एतस्य कार्यक्रमस्य परिपालन समये अहम् वर्ते किम्?