कथा: एतत् गतं, तत् अपि गतं

एका वृद्धा प्रात:कालात् आरभ्य सायंकालपर्यन्तं श्रमं कृत्वा धनम् सञ्चयति (संगृह्णाति) स्म | सा काशियात्राम् गन्तुं इच्छति स्म | ग्रामे एक: साधु: आसीत् | धनरक्षणार्थम् तस्मै ददामि इति चिन्तित्वा सा तस्य कुटीरम् अगच्छत् | साधु: तां असूचयत् कुटीरभूम्यां खनित्वा धनं गोपयतु इति | सा तथैव कृत्वा काशियात्राम् अगच्छत | यात्राया: प्रत्यागत्वा सा कुटीरे समशोधयत् | परन्तु धनं तत्र न आसीत् | यत्र धनं अगोपयत् तत्समीपे द्विवारं त्रिवारं उत्खननम् पश्चात् अपि धनं न प्राप्तं | साधु: अवदत् त्वं अगच्छ: तत्दिनात् इदानीं पर्यन्तं अहं धनम् न स्पृशामि कुत्र अस्ति न जानामि च इति | अपरस्मिन् दिने वृद्धा एकम् उपायम् अचिन्तयत् | तस्या प्रतिवेशिनीम् बृहद्स्यूतेन सह साधो: कुटीरम् अप्रेषयत् | प्रतिवेशिनी अपि साधुम् अवदत् काशियात्राम् गच्छामि धनं रक्षतु इति | तदा एव वृद्धा अपि तत्र आगत्य मम धनम् अत्रैव अनश्यत् इति उच्चै: अरोदत् | साधु अचिन्तयत् वृद्धाया: धनस्य अपेक्षया एतस्या: महिलाया: धनं बहु अधिकं| यदि अहं वृद्धाया: धनं न प्रतिददामि तर्हि एष महिला तस्या: धनं न स्थापयति इति | वृद्धे, त्वं धनस्य स्थानं व्यस्मरत् तत् अत्रैव अस्ति इति उक्त्वा स: धनस्य उचितस्थानम् अदर्शयत् | धनं गृहीत्वा ते महिला: साधुम् अवदताम् आवां तव विश्वासघातम् जानीव:| अत: ग्रामं त्यक्त्वा अपरं गच्छतु अथवा सर्वान् ग्रामस्थान वदिष्याव: इति |

- ज्योति गावडे